TRAWSBLANNU'R TOMATOS

Wnes i drawsblannu'r tomatos ddydd sadwrn tra roedd Cymru yn rhoi grybins i'r Iwerddon! Roedd hi'n hen bryd eu symud ymlaen i ddweud y gwir. Oeddwn i'n bwriadu eu potio nhw pan oedd y dail tua modfedd o hyd ar draws, ond roedd yna rai dipyn mwy na hynny erbyn p'nawn sadwrn.

Allan o 11 o hadau Cedrico roedd yna 9 wedi egino ac allan o 10 hadyn Meccano roedd yna 8 wedi dod i'r wyneb.
Daeth y Cedrico i'r wyneb gyntaf ac mae'r rhain wedi saethu i fynnu llawer cynt na'r Meccano, ond braidd yn gynnar eu cymharu nawr. Gawn ni weld sut maent yn datbygu yn yr wythnosau nesaf.

Y peth pwysicaf i'w gofio wrth drawsblannu tomatos ydi peidio a chyffwrdd yng nghoesyn y planhigyn pan maent mor fach a hyn. Maent yn dueddol o ddioddef  o 'damping off'. Term sy'n cael ei ddefnyddio i ddisgrifo pan mae planhigyn yn cael afiechyd yn sydyn ar ol egino. Does neb yn siwr iawn beth ydi achos yr afiechyd ond rhyw fath o glefyd ffwng ydi o. Pan mea'r planhigyn wedi tyfu cryn dipyn ac wedi cryfhau mae'r siawns o ddioddef o'r afiechyd hwn yn lleihau.

Fel y gwelwch mae yna wreiddyn reit gryf wedi datblygu ac os sylwch mae'r coesyn yn flew man ar ei hyd. Y gyfrinach ydi plannu'r tomato mor ddyfn ac y gallwch nes mae'r dail cyntaf mwy ne lai yn gorwedd ar wyneb y compost.
Mae pob un or blew bychain ar y coesyn nawr am ffurfio yn wreiddiau newydd i'r planhigyn ac yn sicr o greu planhigyn fydd llawer cryfach.

Roeddwn wedi bwriadu eu potio nhw mewn compost growbag sef yr un compost fydd yn y gwlau terfynnol yn y ty gwydyr, ond doeddwn heb gael dim yn barod felly wnes i eu rhoi mewn Levington M3 sydd yn uchel mewn mwynau ac ddylai fod yn ddigon nes eu potio nhw ymlaen.

Dylswn ni fod yn plannu rhain yn eu safle terfynnol o ddeutu mis Mai ac yn cael fy nhomato cyntaf gannol mis Gorffennaf gyda lwc.

CENIN

Daeth y cenin drwy'r post heddiw gan Medwyn Williams. Mae safon y planhigion yn uchel iawn, maen't yn edrych yn iach eithriadol i ddweud eu bod wedi mynd drwy'r system bost!
Penderfynnais eleni drio dau fath sef y 'Welsh Seedling' ac y 'Pendle Improved'. Mae'r Pendle Improved i fod yn gryfach planhigyn yc i fod i fynd yn fwy na'r Welsh Seedling ac yn llai tebygol o ffurfio bwlb ar walod y barel, rhywbeth mae'r Welsh Seedling yn dueddol o'i wneud. Y gyfrinach ydi cadw'r gwely yn llaith a gwneud yn siwr fod gan y planhigion ddigon o ddwr a'r adegau poeth yn ystod y tymor. Mae unrhyw fath o straen ar y cenin yn dueddol o amlygu ei hun fel siap bwlb a'r waelod y barel.

Y Welsh Seedling yw'r rhain ac maen't wedi dod yn eu blaenau dipyn mwy eleni oherwydd dwi wedi eu potio nhw mewn potiau 5". Llynedd wnes i ddefnyddio potiau 3" i gychwyn yna ymlaen i 4" ac wedyn tua mis yn ddiweddarach i'r potiau 5" felly mae rhain yn edrych yn addawol iawn.
Mae'r Pendle Improved rhai wythnosau o ran tyfiant y tu ol i'r Welsh ond dwi'n siwr bydd y Pendle yn dal i fynu oherwydd dwi wedi penderfynnu mai'r Pendle sy'n mynd i'r gwely yn y twnel a'r welsh i'r un gwely a llynedd y tu allan. Y rheswm am hyn ydi fy mod yn gwybod o brofiad canlyniadau y llynedd fod y Welsh wedi rhagori yn y gwely tu allan felly pam newid.

Mae system gwreiddiau'r Welsh yn hynnod drawiadol ac yn sicr o gydio reit sydyn yn eu cymysgedd newydd.
Mae'r cymysgedd dwi wedi ei ddefnyddio yn debyg iawn i'r cymysgedd wnes i ar gyfer y nionod mawr sef 3 rhan o Levington M2, 1 rhan Top Soil, 1 rhan o Vermiculite ac ychydig o Nutrimate Powder.
Byddaf yn cynyddu lefel y pridd bob tro byddaf yn eu potio ymlaen yn barod ar gyfer eu plannu yn y gwely terfynnol.

Dyma'r Welsh Seedling ar ol eu potio. Dwi wedi rhoi cymorth i'r dail hefo'r clipiau gwyrdd plastig sy'n help hefyd i dynnu'r cenin ar i fynnu gan roi y clip reit uchel. Dwi ddim am ddechrau coleru eto, wnes i ddim dechrau tan oeddynt reit fawr llynedd felly dwi am wneud yr un fath eleni.
Mae'r planhigion yn fwy tebygol o ddioddef o afiechyd neu phlau os rydych yn coleru yn rhy gynnar felly dwi am aros tan fydd y planhigyn llawer cryfach tan dechrau coleru. Wrth gadw'r clipiau gwyrdd yn reit uchel i fynnu'r planhigyn mae hyn yn rhyw fath o blanshio'r cenin beth bynnag gan gadw'r dail reit dyn at eu gilydd.

 

Dyma'r holl blanhigion wedi eu potio. Mae hi reit amlwg fod y Welsh Seedling syn fwy ar hyn o bryd ar y chwith a'r Pendle Improved ar y dde, 10 o'r Welsh a 11 o'r Pendle.
Dros yr wythnosau nesaf byddaf yn brysur yn sythu nifer o'r Welsh oherwydd mae barel rhai wedi tyfu braidd yn gam. Byddaf yn gwneud hyn yn raddol trwy roi ychydig o bwysau hefo fy mysedd ar y planhigyn a'i sythu yn araf deg.

PENWYTHNOS BRYSUR

Mae'r penwythnos hwn wedi bod yn braf iawn felly mi ges i gyfle i wneud dipyn yn yr ardd a'r polytunnel. Un peth dwi'n hynnod o falch hefo ydi'r tomatos, oherwydd mae'r Cedrico wedi dechrau egino yn barod.

Doeddwn ddim yn disgwyl iddynt ddod allan mor sydyn, ond mae hi'n amlwg fod y tywydd mwyn rydym wedi ei gael dros yr wythnos diwethaf wedi helpu cryn dipyn.
Tydi'r  hadau eraill sef Meccano heb ddechrau codi eu pennau eto ond rwyf yn reit ffyddiog daw'r dail cyntaf i golwg yn y diwrnodau nesaf.

Mae hi'n amlwg fod y tywydd mwyn wedi bod yn ffafriol i'r shallots. Rwyf wedi symud y cwbl i'r polytunnel erbyn hyn oherwydd mae'r ty gwydyr yn brysur lenwi ac mae'r shallots yn gallu ymdopi reit hawdd hefo nosweithiau ble mae'r tymheredd yn mynd islaw pwynt rhewi.

Penderfynais hefyd drawsblannu 40 o nionod Vento mewn i botiau 3". Y cymysgedd oedd 3 rhan Levington M2, 1 rhan Top Soil wedi mynd trwy ridyll, 1 rhan Vermiculite gradd canolig ac ychydig o Nutrimate Powder.
Byddaf yn cynyddu lefel y pridd dwi'n ei roi yn y cymysgedd bob tro byddaf yn eu hail botio ermwyn iddynt ddod i arfer i'r gwely terfynnol byddant yn tyfu ynddo sef un gwely yn y polytunnel a gwely arall tu allan.
Dwi wedi gadael y gweddill yn y 40 cell tray tan i'r trydydd ddeilen ymddangos, teimlo fy mod wedi trawsblannu'r 40 cyntaf braidd yn fuan. Roedd yr ail ddeilen wedi ffurfio arnynt a'r gwreiddiau yn dechrau dod allan o waelod y tray, ond wrth eu trawsblannu sylwais fod strwythr y gwreiddiau ddim mor gryf ac yr oeddwn yn ei ddisgwyl. Mi fydd hi'n ddiddorol gweld y gwahanieth rhyngddynt fel mae'r tymor yn mynd yn ei flaen.

Mae'r gwlau yn y polytunnel yn barod. Y gwely yn y cannol ydi gwely'r cennin, felly mi ros i tua 4" da o dail ceffyl yn ei waelod yna haen o bridd a chompost yna haen reit drwchus o Irish Moss Peat ar ei wyneb. Pwrpas hyn ydi cadw lefel gwlybaniaeth y gwely reit gyson ar hyd y tymor. Mae'r mawn yn hynnod o dda am gadw dwr yn y pridd, ac mae hi'n holl bwysig fod y cennin ddim yn cael ynrhyw adeg heb ddwr yn y gwely neu mae gwaelod y cennin yn dueddol o ffurfio siap bwlb, rhywbeth syn cael ei weld yn nam gan y beirniaid.

  Mae'r gwely ar y chwith ar gyfer y nionod felly dwi wedi trio creu haenau o dail a pridd, naill ar ol y llall tan imi lenwi'r gwely. Yr unig wrtaith arall dwi wedi ai adio i'r ddau wely ydi Chempak BTD sy'n cynnwys nifer o 'trace elements' yn ogystal a Nitrogen, Phosfforws a Photash. Dylai hyn fod yn ddigon trwy gydol y tymor oherwydd ni fyddaf yn rhoi unrhyw fwyd arall i'r planhigion. Maent yn dweud mai bwydo'r pridd sy'n bwysig nid y planhigyn.

Dyma finnau a fy merch Lleucu ar ol yr holl waith caled yn teimlo reit bodlon hefo'n hunain!

TOMATOS

Es ati ddydd sadwrn i blannu hadau tomato. Mae hi'n hynod o gynnar imi ddechrau rhain i ddweud y gwir, wnes i ddim plannu llynedd tan 6ed o Ebrill, ond trwy blannu yn gynnar dwi'n gobeithio bydd gen i mwy o domatos wedi aeddfedu pan ddaw hi'n adeg y sioeau ganol mis Awst.

Dwi wedi pendefynnu plannu dau fath eleni sef 'cedrico' a 'meccano'. Mae cedrico yn ennill yn gyson ers rhai blynyddoedd ar y byrddau arddangos felly mae'n rhaid tyfu rhain, ond mae hi'n holl bwysig trio math arall i weld os oes modd gwella ar yr math sy'n ennill bob tro. Yn ol Medwyn gall y math hwn herio goruchafiaeth cedrico.

Y peth cyntaf dwin wneud ydi llenwi tray bychan hefo compost, y math dwin ddefnyddio ydi Levington F2+S sy'n cynnig draeniad da i'r planhigion gael cychwyn.
Yn hytrach na dyfrio'r compost uwchben sy'n gwasgu'r aer allan o'r compost, beth dwi fel arfer yn ei wneud ydi rhoi'r tray mewn tray mwy sy'n hanner llawn o ddwr. Mar'r compost yn amsugno'r dwr i fynnu trwy'r tyllau yn walod y tray ac mae hi reit amlwg ar y newid lliw sy'n digwydd i'r compost pryd mae o'n barod ar gyfer rhoi'r hadau ynddo.

I gyd dwi'n ei wneud wedyn ydi hau tua 10 hadyn ym mhob tray ar wyneb y compost wedyn eu gorchuddio gyda vermiculite yn ysgafn, yna yn ei dro ei wlychu gyda chwistrellydd ysgafn sydd dim yn effeithio dim ar y hadau.
Dwin rhoi'r ddau dray yn y propogator trydan sy'n rhoi gwres oddeutu 15C - 20C felly yn creu'r awyrgylch gorau posib i'r hadau egino.

Gawn ni weld o fewn pythefnos gobeithio os fydd yna unrhyw beth wedi codi ei ben.

Y MORON BYR

Eleni dwi'n benderfynnol o gael moron byr o'r safon gorau posib, felly dwi wedi penderfynnu tyfu rhai yn y polytunnel. Dylai hyn alluogi iddynt dyfu i'w llawn potensial oherwydd y gallu i blannu tua 4 i 6 wythnos yn gynt na fuaswn i'n gallu tu allan, enwedig gyda tywydd anghyson Cerrig!

Dwi wedi bod yn brysur yn paratoi tu mewn i'r polytunnel ers rhai wythnosau ac erbyn hyn mae gwely y moron byr yn barod ac dwi ar fin llenwi gwely y cennin a'r nionod hefo cymysgedd o dail ceffyl a top soil sydd wedi ei sterileiddio.

Aeth yna oddeutu 2 dunnell o dywod i'r gwely sy'n 18" o ddyfnder ac tua 3medr o hyd sy'n golygu gai 48 o foron i'r gwely, ond coeliwch chi fi mi gai ufflon o job cael 5 i gyd fynd a'i gilydd ar gyfer sioe.

Wnes i staplo plastig du ochr mewn i'r gwely ermwyn atal unrhyw wlybaniaeth rhag dianc o'r tywod drwy'r coed.

Wrth wneud hyn mae'r tywod yn setlo yn rhwyddach gan lithro heibio cronfachau'r coed.

Dyma'r gwely ar ol imi gario'r tywod iddo hefo berfa!
Dwi'n gobeithio hau'r hadau tua diwedd mis Mawrth gan roi oddeutu 22 wythnos tan sioe yr NVS yn Llangollen.

Y job nesaf ydi sortio'r cymysgedd dwi am dyfu'r moron ynddo. Mae'r gwaith yma wedi bod ar y go ers 'dolig! Y rheswm am hyn ydi'r gwaith hir o roi y compost trwy ridyll. Mae hyn yn anghenrheidiol os am gystadlu ar y lefel uchaf.

TYWOD A MWY O DYWOD

Dwi wedi bod ers tua pythefnos erbyn hyn yn paratoi y gwlau moron, rhywbeth sydd rhaid ei wneud pob blwyddyn er mwyn gwneud yn siwr fod y tywod yn rhydd o unrhyw afiechyd. Mae o'n waith caled, enwedig gwagu gwely y moron hir.

Wnes i adeiladu'r gwely hwn llynedd drwy ddefnyddio blocs 4". Mae o'n 5 troedfedd o ddyfnder sy'n golygu fod gan y gwraidd ddigon o le i ymestyn ar i lawr ond sy'n golygu hefyd ei fod yn waith torcalonus! Mae yna 5 tunnell o dywod yn mynd iddo a dim dewis ond defnyddio rhaw a bon braich.
Yr unig beth dwi'n ei wneud i'w sterileiddio ydi rhoi dos o 'Armillatox' wrth ail lenwi'r gwely, gan roi 10lltr o gymysgedd i bob 6" o dywod. Mewn gwirionnedd cymysgedd golchi a sterileiddio'r ty gwydyr ydi armillatox, ond mae'n gwneud yr un peth i tywod hefyd.
Mae hi'n holl bwysig gwneud hyn oherwydd y bwgan mwyaf rydym yn gwynebu wrth dyfu moron ydi'r 'pry moron'. Mae'r pry yn dodwy ei wyau wrth fon y gwriddyn ac yn eu tro ar ol deor maent yn bwydo ar y moron gan eu gwneud yn ddiwerth ar gyfer y bwrdd arddangos yn ogystal a'r bwrdd bwyta. Gall y wyau dreulio cryn amser yn tir ond dylai'r cymysgedd dwi wedi ei roi i'r tywod fod yn ddigon i'w lladd.

 Bydd rhaid rhoi amser i't tywod setlo nawr yn barod at amser creu'r 'bore holes' ac amser hau'r hadau. Dwi'n gobeithio gwneud hyn oddeutu diwedd mis mawrth iddynt gael tua 22 wythnos o dyfu cyn y sioe fawr yn Llangollen.









Un o'r pethau pwysicaf ar ol gorffen ydi rhoi'r gawell hwn dros y gwely i atal unrhyw gathod rhag mynd i'r tywod i gachu! 

 

NIONOD MAWR

Daeth y nionod mawr drwy'r  post bore ma gan Medwyn Williams. Rhaid imi ddweud, maen't yn edrych yn dda iawn gyda gwreiddiau cryf. Mae yna rai yn fwy nac eraill ond mae hynny i'w ddisgwyl gan mai dim ond dau fis o dyfiant maent wedi eu gael erbyn hyn. Y peth pwysicaf i'w wneud heddiw ydi eu potio'n syth er mwyn iddynt gael tyfu ymlaen yn ddi-dor o nawr tan amser eu plannu yn y twnel.

Y cymysgedd dwi'n ddefnyddio tro yma ydi:

4 rhan Levington M2 compost
1 rhan Vermiculite (gradd canolig)
Ychydig o Nutrimate Powder

Roeddwn wedi bwriadu rhoi un rhan o top soil wedi ei sterileiddio hefyd, ond dwi di anghofio prynnu rhywbeth ac doeddwn ddim yn disgwyl cael y nionod tan ddydd Llun. Tydio ddim yn gwneud llawer o wahaniaeth tro yma ond bob tro byddaf yn eu hail botio bydd cynnwys y top soil yn cynnyddu er mwyn iddynt ddod i arfer yn gynt i'w safle olaf yn y twnel.

 Dwi'n hoffi gwlychu'r cymysged cyn ei roi yn y potiau, drwy wneud hyn tydw i ddim yn gorfod dyfrio'r planhigion ar ol eu potio fynu felly maent yn cael y cychwyn gorau posib. Mae'r planhigion yn cael cyfle i wreiddio cyn cael eu dyfrio uwchben.

Dwi'n eu potio nhw mewn potiau 3" i gychwyn wedyn yn symud i rhai mwy fel bod angen.

 Mae on holl bwysig fod y nionod yn cael cymorth i sefyll i fynu yn syth. Trwy wneud hyn mae'r planhigyn yn fwy tebygol o dyfu i'w orau posib ac nifer fwy yn mynd i dyfu i'r un siap, rhywbeth sy'n holl bwysig ar gyfer y bwrdd arddangos.

Dwi'n defnyddio split canes a'r clipiau gwyrdd yma i roi cymorth i'r nionod. Mae'r clipiau yn syml ofnadwy ond yn hynnod o effeithiol fel y gwelwch o'r lluniau.

Dyma'r nionod i gyd wedi eu potio fynu, 21 ohonynt i gyd. (Wedi cael 1 am ddim mae'n debyg!)

Yr oll dwi angen ei wneud rwan yw croesi bysedd a cadw'r tymheredd yn y ty gwydyr dim is na 10C/50F, beth bynnag yw'r gost!